Znieczulenie ogólne – jak przebiega i co warto o nim wiedzieć

Znieczulenie ogólne, potocznie nazywane narkozą, to stan kontrolowanej utraty świadomości, czucia bólu oraz odruchów, wprowadzany w celu bezpiecznego przeprowadzenia zabiegów chirurgicznych. Jego zastosowanie pozwala lekarzom wykonać skomplikowane operacje bez dyskomfortu dla pacjenta. Cały proces obejmuje kilka etapów – od przygotowania, przez wprowadzenie i podtrzymanie, aż po wybudzenie.

Rodzaje leków stosowanych w znieczuleniu

Do przeprowadzenia narkozy używa się anestetyków dożylnych i wziewnych, często łączonych w jednym zabiegu. Leki dożylne działają szybko – wywołują sen, łagodzą ból i rozluźniają mięśnie. Wziewne środki anestetyczne, podawane przez układ oddechowy, utrzymują pożądany stan uśpienia. Takie połączenie pozwala zmniejszyć dawki każdego z leków, co ogranicza ryzyko działań niepożądanych. Oprócz głównych anestetyków stosuje się również opioidy przeciwbólowe oraz leki zwiotczające mięśnie, ułatwiające przeprowadzenie intubacji i samego zabiegu.

Przebieg znieczulenia od przygotowania do wybudzenia

Przed podaniem leków anestezjolog monitoruje parametry życiowe pacjenta, takie jak ciśnienie, tętno, saturacja czy zapis EKG. Stosuje się także tlenoterapię, aby przygotować organizm do intubacji. Po wstrzyknięciu leków lub podaniu ich w postaci wziewnej pacjent traci świadomość. Następnie podaje się środki zwiotczające, które ułatwiają wprowadzenie rurki intubacyjnej i podłączenie do respiratora.

Podczas operacji anestezjolog kontroluje głębokość znieczulenia i dostosowuje dawki leków. Wybudzenie polega na stopniowym odstawianiu anestetyków i ponownym uruchomieniu samodzielnego oddychania pacjenta. Po usunięciu rurki intubacyjnej chory trafia do sali wybudzeń, gdzie jest obserwowany do czasu stabilizacji funkcji życiowych.

Możliwe powikłania po narkozie

Znieczulenie ogólne jest uważane za bezpieczne, jednak mogą wystąpić powikłania. Do problemów ze strony układu oddechowego zalicza się niedotlenienie czy aspirację treści żołądkowej, co może prowadzić do zapalenia płuc. W układzie krążenia mogą pojawić się spadki ciśnienia, zaburzenia rytmu serca, a w skrajnych przypadkach zatrzymanie krążenia.

Czasami zdarzają się także urazy mechaniczne, np. uszkodzenie zębów podczas intubacji czy ucisk nerwów związany z pozycją ciała na stole operacyjnym. Rzadkie, ale bardzo groźne jest wystąpienie hipertermii złośliwej – reakcji genetycznej na niektóre leki, prowadzącej do gwałtownego wzrostu temperatury i napięcia mięśni.